سيد جعفر سجادى
1099
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
صَحيح و اعَمّ - يكى از مباحث الفاظ اصول اين است كه الفاظ عبادات نام براى عبادات صحيح تام العيار است يا اعم از صحيح و فاسد است مثلا صلاة نام براى عبادت مخصوص با تمام اركان و شرائط است و يا نماز بدون وضوء و يا شرطى از شرائط ديگر را نيز نماز گويند در اين مسأله اختلاف است محققان اصوليان گويند ابتداء اين الفاظ وضع شده است براى عبادات تام العيار و درست نهايت از باب تسامح به عبادات غير صحيحه هم اين اسامى اطلاق شده است مثلا اطلاق نماز بر نماز بدون وضوء يا در زمين غصبى يك نوع تسامح است و گر نه شارع از اطلاق صلاة نماز درست و واجد شرائط را خواسته است . ( از قوانين ص 17 - كفايه ج 1 ص 35 - 47 ) و بالجمله يكى از مباحث مهم اصولى اين بحث است كه آيا عبادات اسامى براى معانى صحيحهاند يا اعم از صحيح و ناصحيحاند مثلا « صلاة » نام براى نماز با تمام اركان و شرائط صحت است يا نماز در زمين غصبى يا بدون طهارت را هم نماز گويند و بعبارت ديگر اطلاق الفاظ خاص شرعى منصرف به عبادات درست تام - اركان شود يا اعم از فاسد و نتيجهء امر در موردى ظاهر شود كه فساد عبادتى معلوم نباشد در اين صورت است كه گفته مىشود آيا به مجرد عدم علم بفساد ، امتثال حاصل مىشود از جهت صدق ماهيت عبادت و مثلا صلاة غير معلوم الصحة ، يا نه بلكه حتما بايد علم به صحت آن حاصل شود كه در صورت شك در دخالت امرى در آن ماهيت اعم از جزء يا شرط به مجرد فقدان آنها حكم به بطلان نمىشود بنا بر قول دوم كه عبادات وضع براى اعم باشد و حكم به بطلان شود . بنا بر قول به آنكه نام براى صحيح تام اجزاء ، و الاركان است ، عدهء گويند جاى انكار نيست كه شارع اين الفاظ را براى عبادات سليمهء صحيحيه نهاده است و نام براى ماهيات است نهايت ممكن است شرائط خارجى كه مدخليتى در اطلاق نام ماهيت نداشته و ندارد خارج از حدود ماهوى آنها باشد و بنا بر اين مانعى نيست كه اين الفاظ وضع براى ماهيات شده باشد با قطع نظر از شرائط . عدهء ديگر گويند اين الفاظ وضع براى ماهيات شدهاند با شرط اجتماع شرائط و جز آنها و بنا بر اين اطلاق بر صحيح شود نه اعم از صحيح و اخلال به جزئى از اجزاء يا شرطى از شروط موجب سلب نام عبادت از او شود . رجوع به ( قوانين الاصول ج 1 ص 43 ) شود . صَحيفَه - ( اصطلاح كلامى ) يعنى كتاب كوچك و در عرف و در بعضى از كتب احاديث منقول است كه ابو ذر از حضرت رسول ( ص ) سؤال كرد چند كتاب نازل شده است فرمودند يكصد و چهار كتاب بر حضرت شيث پنجاه صحيفه بر حضرت ادريس و سى صحيفه بر حضرت ابراهيم و . . . ( از كشاف ص 920 ) صَداء - ( اصطلاح عرفانى ) صداء در اصطلاح صوفيان اندك پوششى است كه از ظلمت هيبت نفس بروجه دل باشد و